با تحلیل سایت، ضوابط، امکانسنجی، اخذ دستور نقشه و بررسی نیازهای کارفرما، مسیر پروژه پیش از آغاز طراحی بهصورت دقیق، اصولی و قابل اجرا تعیین میشود
هر پروژه معماری، پیش از آنکه با ترسیم یک پلان یا خلق یک فرم آغاز شود، نیازمند شناخت دقیق مسئله است. تجربه نشان داده است که بخش عمده مشکلات پروژههای ساختمانی، نه در مرحله اجرا، بلکه در تصمیمات ابتدایی و اطلاعات ناقص آغاز پروژه شکل میگیرد.
به همین دلیل، اولین مرحله از فرآیند همکاری در استودیو، «مطالعات، امکانسنجی و خدمات پیش از طراحی» است؛ مرحلهای که مسیر پروژه را مشخص میکند و پایه تصمیمگیریهای فنی، اقتصادی و اجرایی در ادامه خواهد بود.
در این مرحله تلاش میکنیم قبل از شروع طراحی، تمامی ابعاد پروژه از جنبههای معماری، فنی، اقتصادی، قانونی و اجرایی بررسی شود تا طراحی بر پایه اطلاعات واقعی انجام گیرد، نه بر اساس حدس و گمان.
- کاهش ریسکهای طراحی و اجرا
- جلوگیری از دوبارهکاری و تغییرات پرهزینه
- شناخت دقیق ظرفیتهای زمین
- تعیین واقعبینانه بودجه پروژه
- انتخاب بهترین سناریوی طراحی
- افزایش سرعت اخذ مجوزها
- کاهش هزینههای ساخت
- افزایش ارزش نهایی پروژه
هر ساعت زمانی که در این مرحله صرف مطالعه و تصمیمگیری صحیح شود، میتواند دهها ساعت اصلاح و هزینه اضافی را در مراحل بعدی حذف کند.
---
کیفیت طراحی، ارتباط مستقیمی با کیفیت اطلاعات اولیه دارد. هرچه اطلاعات دقیقتر و کاملتر در اختیار تیم طراحی قرار گیرد، نتیجه نهایی نیز دقیقتر، اقتصادیتر و متناسبتر با نیازهای پروژه خواهد بود.
در ابتدای همکاری، اطلاعاتی مانند موارد زیر از کارفرما دریافت و بررسی میشود:
- هدف و چشمانداز پروژه
- نوع کاربری ساختمان
- بودجه تقریبی پروژه
- اولویتهای طراحی
- برنامه زمانی اجرا
- تعداد کاربران
- نیازهای عملکردی فضاها
- محدودیتهای احتمالی
- مدارک مالکیت و اسناد موجود
- نقشههای پایه و اطلاعات زمین
در طول این مرحله، جلسات مشاوره تخصصی نیز برگزار میشود تا تمامی تصمیمات مهم پروژه پیش از آغاز طراحی بررسی و نهایی شوند.
پیش از شروع طراحی، پروژه از جنبههای مختلف مورد بررسی قرار میگیرد تا اهداف، نیازها و محدودیتهای آن بهصورت دقیق مشخص شود.
این بخش شامل:
- مطالعات اولیه پروژه
- شناخت نیازهای پروژه
- تحلیل خواستههای کارفرما
- تدوین برنامه فیزیکی فضاها
- تعیین سناریوی بهرهبرداری
- بررسی اولویتهای عملکردی
زمین پروژه مهمترین عامل تأثیرگذار بر کیفیت طراحی است. هر سایت ویژگیهای منحصربهفردی دارد که باید پیش از طراحی تحلیل شوند.
خدمات این بخش شامل:
- تحلیل سایت (Site Analysis)
- بررسی ابعاد و هندسه زمین
- تحلیل توپوگرافی
- تحلیل اقلیم
- تحلیل جهت تابش خورشید
- تحلیل مسیر حرکت باد
- بررسی دسترسیهای سواره و پیاده
- تحلیل همجواریها
- تحلیل دید و منظر
- تحلیل شیب و زهکشی زمین
- بررسی ظرفیت توسعه آینده
هدف از این مرحله، اطمینان از امکان اجرای پروژه از نظر اقتصادی و سرمایهگذاری است.
خدمات شامل:
- امکانسنجی پروژه (Feasibility Study)
- تهیه طرح توجیهی
- تحلیل هزینه و درآمد
- برآورد اولیه سرمایه موردنیاز
- تحلیل ارزش افزوده پروژه
- بررسی بازگشت سرمایه (ROI)
- مقایسه سناریوهای مختلف توسعه
پیش از شروع طراحی، تمامی قوانین و محدودیتهای قانونی پروژه بررسی میشود تا طراحی مطابق ضوابط انجام شود و فرآیند اخذ مجوزها با کمترین چالش پیش برود.
این خدمات شامل:
- بررسی ضوابط شهرداری
- بررسی طرح تفصیلی
- کنترل تراکم و سطح اشغال
- بررسی تعداد طبقات مجاز
- بررسی عقبنشینیها
- کنترل مقررات ملی ساختمان
- بررسی ضوابط آتشنشانی
- بررسی ضوابط دسترسی افراد کمتوان
- بررسی الزامات پارکینگ
- بررسی محدودیتهای حقوقی و ثبتی
در بسیاری از پروژهها، یکی از مهمترین اقدامات این مرحله، پیگیری و اخذ دستور نقشه از شهرداری است.
دستور نقشه، چارچوب قانونی طراحی را مشخص میکند و اطلاعاتی مانند:
- سطح اشغال مجاز
- تعداد طبقات
- تراکم ساختمانی
- کاربری ملک
- الزامات شهرسازی
- محدودیتهای طراحی
را در اختیار تیم طراحی قرار میدهد.
بررسی دقیق مفاد دستور نقشه، از بروز تغییرات اساسی در مراحل بعدی جلوگیری میکند و فرآیند طراحی را بر پایه اطلاعات رسمی و معتبر پیش میبرد.
پیش از آغاز طراحی، جلسات مشاوره تخصصی با حضور کارفرما برگزار میشود تا مهمترین تصمیمات پروژه بر اساس شرایط واقعی اتخاذ شود.
از جمله موضوعاتی که در این جلسات بررسی میشود:
- انتخاب بهترین سناریوی توسعه پروژه
- تعیین متراژ و تعداد واحدها
- انتخاب سیستم سازه
- انتخاب سیستم نما
- بررسی روشهای اجرا
- انتخاب متریال مناسب
- برآورد اولیه هزینه ساخت
- برنامهریزی زمانبندی پروژه
- بررسی ارزش اقتصادی گزینههای مختلف طراحی
در پایان این مرحله، پروژه دارای یک نقشه راه شفاف خواهد بود؛ نقشهای که بر پایه اطلاعات واقعی، ضوابط قانونی، تحلیلهای فنی و اهداف کارفرما تدوین شده است.
این رویکرد، احتمال بروز خطا، تغییرات ناگهانی، افزایش هزینهها و تأخیر در اجرا را به حداقل میرساند و زمینه برای آغاز فرآیند طراحی معماری با اطمینان و دقت بیشتر فراهم میکند.